Mapa web
Youtube
Campus UNED

O director do Centro Asociado á UNED en Ourense, obten o Premio Luis Tilve en Investigación e Divulgación Histórica 

13 de diciembre de 2018

Jesús Manuel García resultou galardoado polo seu traballo  sobre a depuración do maxisterio nacional na provincia de A Coruña entre 1936 e 1945

OURENSE, 13  de novembro de 2018.-O director do Centro Asociado á  UNED en Ourense, Jesús Manuel García Díaz, foi galardoado co Premio de Investigación e Divulgación Histórica que cada ano concede en Galicia a Fundación Luís Tilve. O premio débese á investigación científica levada a cabo por García Díaz para estudar con detalle a depuración que o franquismo exerceu sobre os mestres nacionais que daban clase en escolas rurais e colexios de todo o territorio provincial da Coruña, desde 1936 ata 1945. Este traballo premiado baséase na tese de doutoramento de García, que xa conseguira na Universidade de Vigo a nota de sobresaliente  cum laude.

Trátase da primeira gran investigación científica levada a cabo en todo o territorio dunha provincia en Galicia. Aínda que se publicaron estudos noutras provincias españolas, Galicia estaba falta de traballos que englobasen esta depuración administrativa nunha provincia completa. A Coruña rompe o xeo con esta investigación na que o seu autor estudou a purga de máis de dous mil mestres de primeiro ensino levado a cabo entre 1936 e 1945.

Para iso foi necesario recorrer a numerosos arquivos, sendo o principal o Arquivo Xeral da Administración (AGA), en Alcalá de Henares. Consultáronse numerosas publicacións periódicas, arredor de 600 obras bibliográficas recollendo datos de máis de dous mil expedientes de depuración de mestres e mestras de todos os municipios coruñeses. Iso permitiu construír unha base de datos con preto de 330.000 rexistros que facilitan trazar unha radiografía o máis precisa e apegada á realidade, abordada como non se fixo ata agora.

Este traballo mostra un estudo detallado de todas e cada unha das instancias depuradoras (Autoridades  Gubernativa e Militar, Reitorado-Xunta de Decanos, Comisión  Depuradora Provincial; Comisión de Cultura e Ensino, Ministerio de Educación Nacional coa Oficina Técnica Administrativa e a Comisión  Superior  Dictaminadora, para finalizar coa actuación do Xulgado Superior de Revisións). Estúdase o tempo transcorrido entre as resolucións dunha e outra instancia; o peso de cada instancia na resolución final do  iter depurador, do mesmo xeito que é posible coñecer, dentro dos mestres que superaron devandito proceso absoltos, cantos deles resultaron sancionados nalgún momento dese percorrido depurador.

A investigación feita por Jesús Manuel García Díaz, cuxa tese  foi dirixida polo doutor Xullo Prada Rodríguez, aborda de igual modo aspectos socioculturais da sociedade coruñesa da época grazas a un estudo e análise dos informes, que permiten ver e caracterizar aos delatores e aos acusados, cunha análise daquela sociedade e o que algúns autores denominan "paleta de grises", expresión que indica que non se pode reducir aquela sociedade en vencedores e vencidos

O secretario do xurado,  Roxelio Pérez Poza, comunicou ao galardoado o veredicto, destacando que o Premio Investigación e Divulgación Histórica “ quere premiar vos  estudos,  investigacións  ou  traballos non  eido dás ciencias  sociais  ou históricas, relativos  ó mundo  do  traballo e  as  relacións  laborais,  á historia dás  organizacións  sociais, políticas e  sindicais, así como  as  súas problemáticas e canto  concirne  ás  condicións de vida e de  traballo” O secretario fixo fincapé. Ademais, en que a investigación achegada por García Díaz “ cumpre,  pola  súa  calidade,  co  obxectivo  do premio e dás bases,  contribuíndo a  despexar  feitos  escuros  ou  pouco  coñecidos dá historia contemporánea de Galicia,  é polo que ou  xurado, presidido por Fernando González Laxe,  adoptou a decisión de prémialo”. Este estudo do doutor García Díaz vai ser tamén publicado pola propia Fundacion Luis Tilve.

O presidente da Deputación da Coruña, Valentín González Formoso, lembra que “ non existía ata ou momento un  estudo histórico tan profundo e exhaustivo achega  dun dous colectivos que  sofreu con  máis dureza a represión que ou  réxime franquista  impuxo durante  algúns dous anos  máis  escuros dá  nosa historia  recente entre todos  aqueles sectores  sociais que se  mantiveron  fieis  aos principios  ideolóxicos dá República”. González Formoso felicitou ao autor do traballo “por  unha publicación  froito de anos de  traballo e investigación para a  súa  tese de  doutoramento, e  á Fundación Luís Tilve, que permite que este interesante  estudo  vexa  agora a luz en forma de libro e  chegue a toda a  sociedade coruñesa”.

Xunto a García Díaz tamén foron galardoados, na sección Acción Solidaria, o colectivo  Amencer- ASPACE; en Defensa  do Medio Ambiente e dos  Bens  Comúns, o premio é para  J. Pedro  Mansilla Vázquez, e o premio en  Traballo Digno lévao Jesús Mosquera Sueiro.

O Premio de Investigación e Divulgación Histórica da Fundación Tilve existe desde o ano 2009. Desde entón obtivérono: Rosa María López González (2009); Emilio Garrido Moreira (2010); Ana Romeu Masiá e Carlos Pereira Martínez (2011); Aurora Marco López (2012); o documental O  milagre de Ferrol.  Unha historia dá construción naval, no que participan historiadores, académicos, catedráticos e outros especialistas como Alberto Lozano, Guillermo  Esgribad, José María Branco; Jose María de Juan-García, José Antonio Rodríguez, Juan  Esgribas, Miguel Godoy e Carmela Daviña (2013);  Enriqueta Barranco Castelo e Fernando  Girón (2014);  Xaime Barreiro Gil (2015) e Luís Lamela García (2016).

O xurado deste año estivo presidido por Fernando González Laxe, e o formaron José Antonio Gómez Gómez, Salvador Fernández Moreda, Álvaro Ansias Bacelar; Carmen Avendaño Otero, Ana Romero Masiá, Tareixa Navaza González, María Xosé Rodríguez Galdo e Rogelio Pérez Poza.

Carretera de Vigo Torres do Pino  s/n Baixo 32001 Ourense 32001 Ourense - Ourense. Tel. 988371444 info@ourense.uned.es